د ميرزا خان انصاري دېوان

د میرزا خان انصاري دیوان د پښتو د تصوفي شاعرۍ له مهمو اثارو څخه دی. په دې دیوان کې شاعر د انسان د باطني ژوند، اخلاقو او د خدای سره د اړیکې په اړه خبرې کوي. د هغه شعرونه یوازې ادبي ښکلا نه لري، بلکې د ژوند لارښوونه هم پکې شته. میرزا خان انصاري انسان ته دا ښيي چې اصلي کامیابي یوازې په مال او دنیا کې نه ده، بلکې په پاک زړه، ښه اخلاقو او د خدای په پېژندنه کې ده. هغه ډېر ټینګار کوي چې انسان باید خپل نفس (بدې غوښتنې لکه غرور، حسد او حرص) کنټرول کړي، ځکه دا شیان انسان له سمې لارې منحرف کوي. په دیوان کې د Sufism (تصوف) مهم ځای لري. تصوف دا وايي چې انسان باید له ظاهري شیانو نه تېر شي او خپل زړه پاک کړي تر څو خدای ته نږدې شي. شاعر د مینې، صبر، عاجزۍ او توکل درس ورکوي. هغه همدارنګه د دنیا د لنډوالي یادونه کوي. وایي چې دنیا تېرېدونکې ده او انسان باید یوازې د دنیا لپاره ژوند ونه کړي. پر ځای یې باید داسې کارونه وکړي چې اخرت کې ورته ګټه ورسوي. د دې دیوان بله مهمه برخه د انسانانو ترمنځ د مینې او ورورولۍ پیغام دی. شاعر خلک هڅوي چې له یو بل سره ښه چلند وکړي، دروغ ونه وايي، ظلم ونه کړي او رښتیني وي. د ژبې له اړخه، د هغه شعرونه ساده، خوږ او د عامو خلکو د پوهېدو وړ دي. همدا وجه ده چې د هغه پیغام ژر د خلکو زړونو ته رسېږي. پایله: د میرزا خان انصاري دیوان موږ ته دا را زده کوي چې: ښه اخلاق خپل کړو له بدو کارونو ځان وساتو خپل زړه پاک کړو د خدای سره اړیکه ټینګه کړو په ټوله کې، دا دیوان د انسان د اصلاح، روحانیت او د ښه ژوند یو مهم لارښود دی.