د کوشانیانو دوره د ژبی تحول
لیکوال: څېړنپوه دوکتور خلیل الله اورمړ
د کتاب لنډیز
د کوشانیانو دوره د ژبې د تحول له پلوه د لرغوني افغانستان او شاوخوا سیمو په تاریخ کې مهمه مرحله ګڼل کېږي. د کوشانیان واکمني (شاوخوا لومړۍ تر درېیمې میلادي پېړۍ) د باختر او د ګندهارا په فرهنګي او ژبني بدلونونو کې لوی رول درلود. لنډیز: په دې دوره کې د سیمې ژبني حالت ډېر متنوع و. خلک په بېلابېلو ژبو خبرې کولې، لکه باختري (بلخی)، پراکریت، سنسکرت او ځینې سیمهییزې لهجې. کوشانیانو خپله مرکزي ژبه په پیل کې باختري وه، خو وروسته یې د رسمي او اداري چارو لپاره د ګندهاري پراکریت او سنسکرت هم وکارول. دا څو ژبیز حالت د ژبو د یو بل سره د نږدې کېدو او بدلون سبب شو. د بودایي دین خپرېدل هم د ژبې په لیکدود او لغتونو اغېز وکړ، ځکه ډېری مذهبي متون په پراکریت او سنسکرت لیکل کېدل. په همدې دوره کې د یوناني لیکدود ځینې اغېزې هم پاتې شوې، چې د سکې (coins) او لیکنو له لارې څرګندېږي. دا ټول بدلونونه د سیمې د ژبني ګډښت او پرمختګ نښه ده. په ټوله کې، د کوشانیانو دوره د څو ژبو د تعامل، اداري اړتیاوو او فرهنګي تبادلې له امله د ژبې د تحول یو مهم تاریخي پړاو ګڼل کېږي.