سيکولرتوب
لیکوال: نورالله اتل
د کتاب لنډیز
سیکولرتوب (Secularism) یو فکري او سیاسي اصل دی چې وایي دولت او دین باید له یو بل څخه جلا وي. په دې نظام کې حکومت د خلکو د مذهب پر بنسټ پرېکړې نه کوي، بلکې قوانین د قانون، عقل او عامه ګټو پر اساس جوړېږي. د سیکولرتوب هدف دا دی چې په یوه ټولنه کې د بېلابېلو مذهبونو پیروان په سوله او برابري سره ژوند وکړي. یعنې حکومت باید د کوم ځانګړي دین ملاتړ یا مخالفت ونه کړي، بلکې د ټولو وګړو حقونه مساوي وساتي. سیکولر نظام کې د دین ازادي موجوده وي؛ خلک کولی شي خپل دین وپالي، عبادت وکړي او خپل عقاید ولري، خو دین د دولت رسمي تګلاره نه وي. دا اصل د مذهبي شخړو د کمولو او د ټولنیز ثبات د رامنځته کولو لپاره مهم ګڼل کېږي. په ځینو هېوادونو کې لکه فرانسه، سیکولرتوب ډېر سخت عملي کېږي، چې دولت له دیني چارو جلا ساتل شوی وي. خو په ځینو نورو هېوادونو کې بیا نرم سیکولر نظام وي، چې دیني ارزښتونو ته هم په غیر رسمي ډول ځای ورکوي. په ټوله کې، سیکولرتوب د دې لپاره رامنځته شوی چې حکومتونه د ټولو خلکو لپاره عادلانه وي، د دیني تبعیض مخه ونیسي او د قانون واک پیاوړی کړي، نه د مذهبي ادارو واک.