په افغانستان کي دښووني اوروزني لنډه تاریخچه

په افغانستان کې د ښوونې او روزنې لنډه تاریخچه د دې ښکارندویي کوي چې تعلیم په دې هېواد کې له پخوا زمانو راهیسې بېلابېل پړاوونه تېر کړي دي. په پخوانیو دورو کې، د افغانستان د سیمې خلک د دیني او دودیزو زده‌کړو له لارې تعلیم ترلاسه کاوه. مدرسې او جوماتونه د زده‌کړې مهم مرکزونه وو، چې پکې قرآن، فقه او نور دیني علوم تدریس کېدل. د عصري تعلیم بنسټ په شلمه پېړۍ کې کېښودل شو، په ځانګړي ډول د امان الله خان د واکمنۍ پر مهال. هغه هڅه وکړه چې عصري ښوونځي جوړ کړي، زده‌کړه عامه کړي او نجونو ته هم د تعلیم فرصتونه برابر کړي. وروسته په مختلفو دورو کې، تعلیم پرمختګونه او شاتګونه دواړه تجربه کړل. د جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او اقتصادي ستونزو له امله د ښوونې او روزنې نظام ډېر ځله زیانمن شو. په وروستیو لسیزو کې بیا هڅې وشوې چې ښوونځي او پوهنتونونه زیات شي، نصابونه ښه شي او د زده‌کوونکو شمېر لوړ شي، خو لا هم ستونزې شته لکه د امکاناتو کموالی او د لاسرسي محدودیتونه. په ټوله کې، د افغانستان د ښوونې او روزنې تاریخ د پرمختګ او ستونزو ګډ انځور دی، خو تعلیم لا هم د هېواد د راتلونکي لپاره تر ټولو مهم بنسټ ګڼل کېږي.