جنبش مشروطیت در افغانستان
لیکوال: عبدالحی حبيبي
د کتاب لنډیز
د جنبش مشروطیت در افغانستان هغه سیاسي او فکري خوځښت و چې د شلمې پېړۍ په پیل کې د مطلقه سلطنت پر ځای د قانون واکمني او اساسي قانون غوښتنه یې کوله. دا خوځښت د امیر حبیبالله خان د واکمنۍ پر مهال پیل شو. هغه وخت یو شمېر روښانفکره کسان، لکه محمود طرزی او د هغه همفکران، غوښتل چې په هېواد کې اصلاحات راشي، خلک تعلیم ومومي او حکومت د قانون له مخې وچلېږي. د مشروطه غوښتونکو اصلي غوښتنې دا وې: د اساسي قانون جوړول، د خلکو د استازو شورا (پارلمان) رامنځته کول، د پاچا واک محدودول، او د عصري تعلیم او مطبوعاتو پراختیا. خو دا خوځښت له سختو ستونزو سره مخ شو. د حکومت له خوا وځپل شو، او ډېر مشروطه غوښتونکي بندیان یا اعدام شول. سره له دې، دا فکر له منځه ولاړ نه شو. وروسته د امانالله خان د واکمنۍ پر مهال، د همدې خوځښت ځینې موخې عملي شوې، لکه د اساسي قانون جوړېدل او یو لړ عصري اصلاحات. په ټوله کې، د مشروطیت جنبش د افغانستان په تاریخ کې د سیاسي بیدارۍ، اصلاح غوښتنې او د قانون د حاکمیت د پیل یو مهم پړاو بلل کېږي.