د افغانستان لرغونی تاریخ ژبي اولیک دودونه

د افغانستان لرغونی تاریخ د ژبو او لیک دودونو له پلوه ډېر بډای او څو اړخیز دی، ځکه چې دا سیمه د بېلابېلو تمدنونو او کلتورونو د تېرېدو مرکز پاتې شوې ده. دلته په بېلابېلو زمانو کې ګڼې ژبې دود وې او هرې یوې خپل ځانګړی لیکدود او ادبي میراث درلود. په لرغوني افغانستان کې له مهمو ژبو څخه یوه اوستایي ژبه وه چې د زردشتي دین مقدس کتاب اوستا پکې لیکل شوی. دا ژبه د دیني او فرهنګي ارزښت له مخې ډېره مهمه بلل کېږي. وروسته د پهلوي ژبه رواج شو چې د ساساني دورې اداري او ادبي ژبه وه. په همدې وخت کې د باختري ژبه هم په شمالي سیمو کې کارېدله، چې د یوناني الفبا پر بنسټ لیکل کېده او د کوشاني دورې اسناد پکې موندل شوي دي. د بودایي تمدن د پراخېدو سره، سانسکریت ژبه او پالي ژبه هم په افغانستان کې دود شوې، او ډېر دیني او فلسفي آثار پرې لیکل شوي دي. د لیک دودونو له پلوه، لرغوني افغانستان کې بېلابېل رسم الخطونه کارېدل، لکه خروښتي لیکدود چې زیاتره په ختیځو سیمو کې دود و، او براهمي لیکدود چې د هند له لوري راغلی و او په پراخه کچه کارېده. د اسلام له راتګ وروسته، عربي لیکدود رواج شو او د پښتو او دري ژبو د لیکلو لپاره وکارول شو، چې تر نن ورځې پورې دوام لري. په ټوله کې، د افغانستان لرغونی تاریخ د ژبو او لیکدودونو له پلوه یو غني میراث لري چې د دې خاورې د کلتوري تنوع او تاریخي ارزښت څرګندونه کوي.