ژبه او ژبپوهنه
لیکوال: پوهندوی نور احمد شاکر
د کتاب لنډیز
ژبه د انسانانو ترمنځ د اړیکو بنسټیزه وسیله ده چې د غږونو، کلمو، جملو او نښو له لارې فکرونه، احساسات او معلومات یو بل ته لېږدول کېږي. هره ژبه خپل ځانګړی نظام لري چې د هغې د ویونکو د کلتور، تاریخ او ټولنیز ژوند استازیتوب کوي. ژبه یوازې د خبرو وسیله نه ده، بلکې د فکر کولو، زدهکړې، پوهې لېږد او د ټولنې د جوړښت مهمه برخه هم ده. ژبپوهنه هغه علم دی چې ژبه په علمي ډول څېړي او د هغې جوړښت، بدلونونه او کارونه تحلیلوي. په ژبپوهنه کې د ژبې بېلابېل اړخونه شامل دي: د غږونو څېړنه (فونیتیک او فونولوژي)، د کلمو جوړښت (صرف)، د جملو جوړښت (نحو)، او د معناوو تحلیل (معناپوهنه). همدارنګه ژبپوهنه د ژبې د کارونې، ټولنیز اغېز او بدلونونو مطالعه هم کوي. ژبه د وخت په تېرېدو بدلېږي او د ټولنې له اړتیاوو سره سم پرمختګ کوي. ژبپوهنه دا بدلونونه څېړي او هڅه کوي چې د ژبې اصول او قوانین روښانه کړي. په عمومي ډول، ژبه د اړیکې او تفکر وسیله ده، او ژبپوهنه د همدې وسیلې د علمي پوهې او څېړنې نوم دی.