دعوه ترمرور زمان اویاترنهي سلطاني وځنډوي

د دعوې د مرور زمان او د یاترنې (اورېدنې) د ځنډولو مسئله د قضاء او فقهې له مهمو موضوعاتو څخه ده. په دې بحث کې دا څېړل کېږي چې که د یوې دعوې له پېښېدو څخه اوږد وخت تېر شي، نو د هغې د اورېدلو او پرېکړې حکم څه دی. فقها د خلکو د حقونو د ساتنې، د شخړو د مخنیوي او د عدل د ټینګښت لپاره د دعوو د اورېدلو اصول بیانوي. همدارنګه د سلطان، قاضي یا د واکمن له لوري د دعوې د ځنډولو حدود او شرایط هم تر بحث لاندې نیول کېږي. په دې موضوع کې د شاهدانو د شتون، د اسنادو د اعتبار، د دعوې د ثبوت امکان او د مدعي او مدعی علیه د حقونو ساتنه په پام کې نیول کېږي. علما څرګندوي چې د وخت تېرېدل په خپله د حق د له منځه تلو سبب نه ګرځي، خو کله ناکله د ثبوت د ستونزو له امله د دعوې په اورېدنه اغېز کولای شي. همدارنګه د قاضي له لوري د دعوې ځنډول باید د شرعي مصلحت، عدالت او د حق د څرګندېدو لپاره وي، نه د ظلم او بې‌عدالتۍ لپاره. په پایله کې دا څرګندېږي چې د دعوې د اورېدنې او ځنډولو احکام د خلکو د حقونو د خوندي کولو او د عادلانه قضا د تأمین لپاره وضع شوي دي.