ملتونه ولي ماتیږي

د ملتونه ولې ماتیږي کتاب د هېوادونو د پرمختګ او وروسته پاتې کېدو لاملونه څېړي. لیکوالان استدلال کوي چې د ملتونو د بریا او ناکامۍ اصلي لامل یوازې طبیعي سرچینې، جغرافیه یا کلتور نه دی، بلکې سیاسي او اقتصادي نظامونه ډېر مهم رول لري. په کتاب کې بیان شوي چې هغه هېوادونه پرمختګ کوي چې عادلانه او پراخ بنسټه سیاسي او اقتصادي بنسټونه ولري، چیرې چې خلک د کار، پانګونې او نوښت فرصتونه ترلاسه کوي. برعکس، هغه ملتونه چې واک او شتمني د لږو کسانو په لاس کې وي او خلک له خپلو حقونو بې‌برخې وي، د بې‌وزلۍ او وروسته پاتې کېدو سره مخ کېږي. لیکوالان د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو تاریخي بېلګې وړاندې کوي او ښيي چې څنګه ادارې، قانون او د خلکو ګډون د پرمختګ یا زوال سبب ګرځي. کتاب دا هم روښانوي چې دوامدار پرمختګ هغه وخت ممکن دی چې حکومتونه حساب ورکوونکي وي، قانون پر ټولو یو شان تطبیق شي او خلکو ته د خپلو وړتیاوو د څرګندولو فرصت برابر وي. د کتاب اساسي پیغام: د ملتونو بریا او ناکامي تر ډېره د هغوی په سیاسي او اقتصادي بنسټونو پورې تړلې ده؛ عادلانه او ټولشموله ادارې ملتونه پیاوړي کوي، او ظالمانه او انحصاري نظامونه یې کمزوري کوي.